ابن خلدون ( مترجم : آيتى )

715

تاريخ ابن خلدون ( فارسي )

و اين به هنگامى بود كه سلطان از كرك به شام مىرفت - ما بدان اشارت خواهيم داشت - چون شنيد دمشق را محاصره كرده است براى ديدار او در حركت آمد و از هر نوع ما يحتاج كه رفع نيازهاى او مىكرد با خود حمل نمود . هم در اين حال اينال اليوسفى و قجماس [ 1 ] پسر عم سلطان جماعتى از امرا كه در صفد محبوس بودند به دو پيوستند . سبب رهايى آن بود كه جماعتى از مماليك سلطان كه در خدمت نايب صفد بودند غدر كرده او را كشته بودند و زندانيان را آزاد كرده بودند . اينان همه به سلطان پيوستند . سلطان در محاصرهء دمشق بود كه اين گروهها به سركردگى اينال بيامدند و با او به پيكار دشمن پرداختند . و اللّه تعالى اعلم . خبر زندانيان قوص و حركت لشكر به سوى آنان و بار ديگر زندانى كردنشان چون خبر رهايى سلطان الملك الظاهر برقوق به امراى زندانى در قوص رسيد و دانستند كه سلطان بر كرك استيلا يافته و مردم گرد او را گرفته‌اند در اوايل شوال همان سال آنان نيز در قوص شورش كردند و والى را گرفتند و اموالى را كه مردم نزد قاضى به وديعه نهاده بودند بستدند . خبر اين شورش به مصر رسيد . لشكرها به قوص گسيل شد . سپس خبر رسيد كه شورشيان به اسوان رفته‌اند و والى آنجا حسن بن قرط نيز به آنان وعده‌هاى نيك داده و گفته است كه با ايشان موافق خواهد بود . آنان نيز به طمع افتاده مىخواهند از وادى القصب از جانب شرقى به سوئس بروند و از آنجا رهسپار كرك شوند . چون منطاش از موافقت حسن بن قرط با شورشيان آگاه شد اسندمر بن يعقوب شاه را در اواسط همان سال به كرك فرستاد . او لشكر گرد آورد و بر ساحل شرقى پيش رفت تا راه بر آنان بگيرد . اسندمر بن يعقوب شاه به قوص رسيد . حسن بن قرط پيشدستى كرده نزد منطاش آمد و اظهار فرمانبردارى نمود . منطاش اكرامش كرد و او را بر سر عملش بازگردانيد . حسن بن قرط وقتى به قوص بازگشت ، اسندمر بن يعقوب شاه را در آنجا بديد كه بر نواحى مستولى شده و اميران شورشگر را نداى تسليم داده . چون بيامدند همه را بگرفت و از آن ميان همهء مماليك سلطان الملك الظاهر و مماليك واليان صعيد را بكشت . امرا را به مصر آورد . در اواسط ماه ذو الحجهء همان سال آنان را به مصر داخل كرد . در مصر چهار تن از ايشان از جمله قنق باى لالا [ 2 ] آزاد شدند و باقى به زندان افتادند . و اللّه تعالى اعلم .

--> [ ( 1 ) ] متن : قجماش . [ ( 2 ) ] متن : سوماى اللاى .